HewaL RojéK Té

HewaL RojéK Té
 
AnasayfaKapı*GaleriKayıt OlGiriş yap
Giriş yap
Kullanıcı Adı:
Şifre:
Beni hatırla: 
:: Şifremi unuttum
Arama
 
 

Sonuç :
 
Rechercher çıkıntı araştırma
En iyi yollayıcılar
Admin
 
v3d4
 
bay_golge
 
oramar
 
dewran.65
 
denge_devrim
 
yesil
 
kenjansasu
 
PrEnSeS
 
GanqStA
 
Kimler hatta?
Toplam 1 kullanıcı online :: 0 Kayıtlı, 0 Gizli ve 1 Misafir

Yok

Sitede bugüne kadar en çok 141 kişi Salı Ağus. 01, 2017 8:13 pm tarihinde online oldu.
Anket
Forum'u Nasıl Buldunuz
Çok Kötü
3%
 3% [ 1 ]
Kötü
0%
 0% [ 0 ]
İdare Eder
3%
 3% [ 1 ]
İyi
9%
 9% [ 3 ]
Çok İyi
86%
 86% [ 30 ]
Toplam Oylar : 35

Paylaş | 
 

 Kürtçe grameri (kurmanci lehçesi)

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
Admin
Admin
avatar

Mesaj Sayısı : 1476
Yaş : 108
Kayıt tarihi : 18/04/08

MesajKonu: Kürtçe grameri (kurmanci lehçesi)   Salı Mayıs 20, 2008 11:27 am

Kürtçe grameri (kurmanci lehçesi) BİRİNCİ BÖLÜM - ALFABE VE FONETİK I. KÜRT ALFABESİ
EMIR CELADET BEDIR HAN & ROGER LESCOT

Kürtçe grameri (kurmanci lehçesi)

BİRİNCİ BÖLÜM - ALFABE VE FONETİK

I. KÜRT ALFABESİ

1. Latin harfli Kürt alfabesi fonetik bir alfabedir. Onu oluşturan har¬flerin her biri, ender nüanslar dışında, tek bir sese tekabül eder ve hiçbir şekilde, bir başka sesi karşılamaz (ihtiyari olarak kullanılabilen iki ünsüz müstesna (bk. par. 5). Bütün sözcükler, hiç tereddütsüz, söylendikleri gibi yazılır; aynı şekilde, okunurken de bütün yazılı harfler telaffuz edilir.

2. Kürt alfabesinde otuz bir harf, eğer kullanımı ihtiyari olan iki harf de eklenirse (bk. par. 5) otuz üç harf vardır:
a, b, c, ç, d, e, ê, f, g, h, i, î, j, k, l, m, n, o, p, q, r, s, ş, t, u, û, v, w, x, y, z.

Bu ilk bölümde, harflerin her birinin değerini kısaca belirtmekle yetineceğiz; Kürtçenin fonetiği sonraki sayfalarda ayrıntılı olarak ele alınacaktır.

3. Kürtçede sekiz ünlü vardır; bunların üçü kısa, beşi uzundur.

Kısa ünlüler. Üç tanedir : e, i, u. Hepsi ön çıkışlı ya da karmadır.

E - Türkçedeki «e» gibidir
Ör. : dev, dest, der, ser, ev, evor, vejandin.

I - Türkçedeki «ı» sesine yakındır. Almanca «kommen, gehen, machen» gibi mastarların sonlarındaki «en» ekine yakın bir ses verir. Kısa ve sert söylenir.
Ör. : kir, bir, mir, di, ji, li, dil, tevir, bivir, kirin.

U - Türkçedeki «ü» ve «u» sesleri arasında bir sestir. Hiçbir Avrupa dilinde tam karşılığı yoktur; Almanca «kurz, kultur, Burg, Kurdisch» sözcüklerindeki «u» sesine yakındır.
Ör. : kur, gul, hundir, kun, kutilk, kulav, kumbir.

4. Uzun ünlüler. Kürtçede beş uzun ünlü vardır: a, ê, î, o, û. Bunlardan ê ve î ön çıkışlı, a, o, û arka çıkışlıdır.

A - Türkçedeki «a»'nın uzatılmışıdır.
Ör. : bav, kal, mal, sar, av, ga, sal, savar, sahо.

Ê - Türkçe karşılığı yoktur; Fransızcadaki «é» (été sözcüğündeki gibi) sesini verir.
Ör. : kê, kêl, têt, têr, mêr, lêv, hêk, mêkew, nêrоn, kêm.

Î - Türkçedeki «i»'nin uzatılmışı gibidir.
Ör. : mîr, sîr, pîr, îro, îsal, spî, penîr, zînî, tîr.

O - Türkçedeki «o» gibidir.
Ör. : ol, pol, por, sol, sor, soz, lor, gol, torin, dorhêl.

Û - Türkçedeki «u» gibidir.
Ör. : dûr, mû, tûr, şûrik, rû, dûv, kûr, şalûl.

5. Ünsüzler. Sınıflandırılmaları kısaca şöyledir:

DUDAKSILLAR: b, f, m, p, v, w. Bunların ilk beşi Türkçedeki gibidir; w ise Türkçedeki «u» ve «a» ünlülerinin birlikte telaffuzu ya da İngilizcede «well» sözcüğiündeki «w»'nin telaffuzu gibidir.
Ör. : war, were, wir, wо, winda, dewar, hewandin.

DİŞSELLER: d, l, n, r, s, t, z. Hepsi Türkçedeki sesleri gibidir.

ÖNDAMAKSILLAR: c, ç, ş, j, y. Hepsi Türkçedeki sesleri gibidir.
Ör. : car, cil, cêrî, cisin, ciwan, can, cendek.
çek, çilo, çûn, çol, çêkirin, çar, çep, çeqçeqok.
şil, şûv, şev, şûr, şandin, şal, şapik, paşîv, şevereş.
yar, diyar, heyirîn, peyivîn, meyizîn, neyar.

DAMAKSILLAR VE GIRTLAKSILLAR: g, h, k, q, x.
G - Türkçedeki «g» gibi örümlü (yumuşak) bir ünsüzdür, «girmek», «garson» sözcüklerinde olduğu gibi.

H - Türkçede olduğu gibidir.
Ör. : heyv, heval, cih, guh, qehirîn, bihêle.

K - Türkçedeki ince «k» (ke) gibi okunur: «kilogram», «kerem» sözcüklerinde olduğu gibi.

Q - Arapçadaki «ق» sesini verir. Türkçedeki ötümsüz kalın «k» (sokak) gibi okunur.
Ör. : qul, daliqandin, qedandin, qam, qenc, qehreman.

X - Arapçadaki «خ» harfinin sesine benzer bir ses verir. Almanca «suchen» sözcüğündeki «ch», İspanyolca «jota» sesi gibidir. Gırtlaktan gelen «h» ye (ahir, çuhur) yakın bir sestir.
Ör. : xew, ax, axaftin, Sernex, xwarin, xwe, xwelо.

İHTİYARİ KULLANILAN ÜNSÜZLER: yukarıda sayılan ünsüzlere, kullanımı genel olmayıp bazı ağızlara özgü olan iki işareti daha eklemek uygun olur. Bunlar Arapçadaki «ح» harfine tekabül eden, Türkçe normal «h» ile yazılıp okunan «ĥ» ile Arapça «غ» sesinin karşılığı «ҳ» harfidir.

KÜRT ALFABESİ

harflerdeğerörnekaâBavbbBûnccCarççÇûnddDîneeDestee uzunKêrffFirînggGolhhHonhh gırtlakHereketiiDilîi uzunÎrojjJarkk inceKalllLalmmMarnnNanooKonppParqk kalınQamrrRêlssSolşşŞîrttTehiluüKurûu uzunŞûrvvVînwuaWarxğXanîҳğAҳayyYarzzZanîn

_________________
3 yasak rengi seviyorum


ve yasak bir alfabeyle yaziyorum siirlerimi.


Anarsist cicekler kokluyorum.
Devlet sinirlarini ihlal eden kuslara yardim
yataklik yapiyorum.
bütün sözcükleri örgütlüyorum
halklarin degil: askin,inancın ve sevginin ayaklanmasi var
ilk eylemde sinirdisi oluyorum.
gözlerini yurt eyle mültecin olayim.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
Kullanıcı profilini gör http://ozgur7201.forum0.biz
 
Kürtçe grameri (kurmanci lehçesi)
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
HewaL RojéK Té :: Zimané Kurdi :: Léhiyen Kurdi (Kürtçenin Lehçeleri) :: Kurmanci-
Buraya geçin: